|
Rugadh Anna Frater ann am Pabail
Uarach anns an Rubha, ann an Eilean Leòdhais. Fhuair i
foghlam a h-òige ann an Sgoil Phabail agus ann an Àrd-sgoil
MhicNeacail. Às an sin chaidh i do Oilthigh Ghlaschu agus cheumnaich
i ann an 1990. Tha i fhèin ag ràdh gun do thòisich
i ri bàrdachd ann an Gàidhlig anns a' bhliadhna
mu dheireadh san àrd-sgoil, ged a bha i air 'rabhd no dhà
a chur ri chèile ann am Beurla' ('An Aghaidh na Sìorraidheachd'
td.58) ron sin.
Mar sin 's e bana-bhàrd a tha beò,
òg, agus a bàrdachd fhathast a' fàs agus
a' dol air adhart a tha seo. Bhon t-sealladh sin, cha ghabh a
h-àite am measg bàird eile a mheas gu coileanta
aig an ìre seo. Ach bhon bhàrdachd a tha i air a
chruthachadh gu seo tha e follaiseach gu bheil àite sònraichte
aice ga shnaidheadh dhi fhèin ann an litreachas ar là.
Mar nach eil neach sam bith beò dha fhèin,
is iongantach gu bheil bàrd sam bith beò air leth
bho shuidheachaidhean a bheatha, no bho bhuaidh bàird eile
a bharrachd. Gu nàdarrach, samhlaichidh daoine leanabh
ri a chuideachd. Anns an aon dòigh, tha e nàdarrach
gun samhlaichear obair bàird òig ri obair nam bàrd
air an robh e/i eòlach. Ach mar a bheir feadhainn samhla
eadar-dhealaichte do leanabh, chan e an aon cheangal an-còmhnaidh
a chithear ann am bàrdachd.
Tha e soilleir gun do chuir Anna Frater eòlas
air bàird mhòr Ghàidhlig na linne chaidh
seachad agus gun do dh'fhàg cuid dhiubh làrach innte.
Buinidh i don aon sgìre ri Iain Mac a' Ghobhainn agus Ruaraidh
MacThòmais. A thuilleadh air an sin is ann fo sgèith
MhicThòmais ann an Oilthigh Ghlaschu a thàinig mòran
den bhàrdachd aice gu buil. Ach ge bith co ris a
shamhlaicheas sinn a h-obair, tha stoidhle agus seula ùrail,
phearsanta ann an lùib nan cuspairean agus nam beachdan
aice. Nochd mòran den bhàrdachd aice ann an 'Gairm',
agus gheibhear dusan pìos leatha anns a' chruinneachadh
'An Aghaidh na Sìorraidheachd', a dheasaich Christopher
Whyte.
Tha raon farsaing de chuspairean aice.
Buinidh cuid dhiubh a-mhàin do là fhèin agus
tha iad a' bualadh air deasbadan beothail. Nam measg seo tha bàrdachd
mar '9mh den t-Samhain 1989', 'Clann a-màireach' agus 'Bill'.
Ann an 'Lasair Luath', tha an gaol a' tighinn gu ar n-aire ann
an cruth inntinneach. Tha a dàimh ri eachdraidh a daoine
agus a coimhearsnachd a' nochdadh tric agus bho dhiofar sheallaidhean,
mar ann am 'Màiri Iain Mhurch' Chaluim' agus 'Aig an Fhaing'.
Bho àm gu àm - mar anns 'An Adharc' - tha blas poileataigeach
a' tighinn gu uachdar cuideachd. Mas e seo an eàrlais,
tha beartas ri thighinn.
Cuid de bàrdachd:
Gairm, àireamh 140:
Ar cànan 's ar clò
Dà rathad
Geamhradh
Reothadh
Gairm, àireamh 147:
Airinis
An adharc
Bàs na h-eala
Snathad na doille
Gairm, àireamh 150:
Aig an fhaing
Connadh
Crònan
Lasair luath
Gairm, àireamh 151:
Màiri Iain Mhurch' Chaluim
Gairm, àireamh 152:
Am bodach
Bill
Gairm, àireamh 153:
Faileas
Glaschu
Gairm, àireamh 156:
Glaschu
Gairm, àireamh 158:
Aon phòg
Ceist
Mikhail
Snàmh
Gairm, àireamh 160:
Clann a-màireach
Gairm, àireamh 161:
Domestic 9-4-92
Gairm, àireamh 162:
Siùil
van Gogh
Gairm, àireamh 163:
A charaid
Deòirean
Eilean Phabail
Siùil
van Gogh
Gairm, àireamh 164:
Ceileireadh
Crùbag
Mathan a' gal
Gairm, àireamh 165:
Aon là
Carpe diem
Creag
H. P.
Mo phàrantan
Gairm, àireamh 166:
An teasach
Sampan
Gairm, àireamh 167:
Am bàta
Crùbag
Oidhche
Oir a' chuain
Stoirm
Gairm, àireamh 168:
Aon phòg
Ceist
Mealladh
Sgàile
Slàn
An Aghaidh na Sìorraidheachd:
9mh den t-Samhain 1989
Aig an fhaing
An adharc
Grian
Ar cànan 's ar clò
Bàs na h-eala
Dà rathad
Geamhradh
Leasachadh
Lite gun shalainn
Loch an t-Sìthein
Smuain
Tuilleadh fiosrachaidh:
Dream State: The New Scottish Poets (Polygon, Edinburgh 1994)
Fon t-Slige (Gairm Publications)
Gairm, àireamh 160 td 363
|